Mất răng là gì? 

Mất răng là tình trạng một hoặc nhiều răng trên cung hàm bị mất hoàn toàn, bao gồm cả thân răng và chân răng. Mất răng có thể xảy ra ở răng sữa (đối với trẻ em) hoặc răng vĩnh viễn (đối với người trưởng thành). Khi răng vĩnh viễn bị mất, cơ thể không thể tự tái tạo lại răng mới nếu không có sự can thiệp của nha khoa. 

Nguyên nhân gây mất răng? 

Mất răng xảy ra do có nhiều nguyên nhân khác nhau, cụ thể như sau: 

1. Sâu răng 

Sâu răng là nguyên nhân phổ biến hàng đầu dẫn đến mất răng. Khi vi khuẩn trong mảng bám răng tạo axit, chúng sẽ dần phá hủy lớp men răng và ngà răng, hình thành các lỗ sâu. Nếu không được điều trị kịp thời, tổn thương sẽ lan sâu vào tủy răng, gây viêm tủy, hoại tử tủy và nhiễm trùng chóp răng.

Ở giai đoạn nặng, răng không còn khả năng bảo tồn, buộc phải nhổ bỏ để tránh viêm nhiễm lan rộng, từ đó dẫn đến tình trạng mất răng.

2. Viêm nha chu (viêm quanh răng)

Viêm nha chu là bệnh lý viêm nhiễm mô nâng đỡ răng, bao gồm nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng. Khi viêm nha chu tiến triển, xương hàm và mô quanh răng bị tiêu dần, làm răng lung lay, mất độ vững chắc.

Nếu không điều trị kịp thời, răng sẽ ngày càng yếu và cuối cùng rụng tự nhiên hoặc phải nhổ bỏ, gây mất răng vĩnh viễn.

3. Các tổn thương khác gây mất mô cứng của răng

Ngoài ra, một số tổn thương khác làm mất mô cứng của răng cũng có thể dẫn đến viêm tủy và mất răng nếu không được điều trị kịp thời, bao gồm:

• Mòn răng: Do khớp cắn bất thường, nghiến răng, chải răng quá mạnh hoặc tiếp xúc thường xuyên với vật cứng, khiến men răng mòn dần, răng yếu và dễ tổn thương.
• Mòn răng do hóa học: Xảy ra khi răng tiếp xúc lâu dài với axit, thường gặp ở người bị trào ngược dạ dày hoặc làm việc trong môi trường hóa chất, làm men răng bị phá hủy.
• Tiêu cổ răng: Do răng chịu lực cắn không đều hoặc lệch trục, gây mất mô răng ở vùng cổ răng, dễ dẫn đến ê buốt và viêm tủy.
• Rối loạn quá trình phát triển răng: Do nhiễm khuẩn hoặc sang chấn trong giai đoạn hình thành răng, khiến men răng yếu, dễ hư hỏng.
• Nứt vỡ và tiêu chân răng: Thường do chấn thương, nhiệt độ cao hoặc viêm tủy mạn tính kéo dài, làm răng mất khả năng bảo tồn và buộc phải nhổ bỏ.

4. Chấn thương, tai nạn vùng hàm mặt

Trong quá trình sinh hoạt và thực hiện các hoạt động hàng ngày như tham gia các môn thể thao, vận chuyển hàng hóa nặng,… có thể không may gặp phải tai nạn, chấn thương dẫn đến việc mất răng, gây ảnh hưởng tới cấu trúc của xương hàm.

5. Tuổi tác và quá trình lão hóa

Theo thời gian, xương hàm và mô nâng đỡ răng dần suy yếu, đặc biệt ở người cao tuổi. Kết hợp với quá trình mòn răng, tụt nướu và bệnh nha chu kéo dài, răng trở nên lỏng lẻo và dễ rụng.

Đây là nguyên nhân phổ biến gây mất răng từng phần hoặc mất răng toàn hàm ở người lớn tuổi.

6. Chăm sóc răng miệng không đúng cách

Việc vệ sinh răng miệng kém, không đánh răng đúng cách hoặc không lấy cao răng định kỳ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh. Lâu dần, các bệnh lý như sâu răng, viêm nướu và viêm nha chu xuất hiện và tiến triển nặng, làm tăng nguy cơ mất răng.

Các yếu tố khác nguy cơ gây mất răng

Một số thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mất răng, bao gồm:

• Sâu răng không được điều trị triệt để
• Chế độ dinh dưỡng không khoa học, thường xuyên tiêu thụ nhiều đồ ngọt
• Hút thuốc lá, làm tăng nguy cơ viêm nha chu và khiến răng nhanh yếu, dễ rụng
• Không khám răng miệng định kỳ (không thăm khám 6 tháng/lần)
• Vệ sinh răng miệng kém, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển

Bên cạnh đó, nguy cơ mất răng cũng cao hơn đáng kể ở những người mắc các bệnh lý toàn thân như:

• Bệnh tiểu đường
• Bệnh tim mạch
• Hen suyễn và các bệnh lý hô hấp mạn tính
• Bệnh phổi
• Các vấn đề về gan
• Viêm khớp dạng thấp (bệnh tự miễn)
• Đột quỵ, gây rối loạn tuần hoàn máu

Những bệnh lý này có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và khả năng lành thương của mô răng – nướu, từ đó làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và mất răng.

Hậu quả nghiêm trọng của việc mất răng 

Mất răng không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe răng miệng và toàn cơ thể nếu không được phục hồi kịp thời.

1. Giảm chức năng ăn nhai, ảnh hưởng hệ tiêu hóa

Khi mất răng, đặc biệt là răng hàm, khả năng nghiền nát thức ăn bị suy giảm rõ rệt. Thức ăn không được nhai kỹ trước khi nuốt khiến dạ dày phải hoạt động nhiều hơn để tiêu hóa, lâu ngày dễ gây đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa.
Ở người trung niên và cao tuổi, mất nhiều răng còn dẫn đến chán ăn, suy nhược cơ thể và sụt cân.

2. Ảnh hưởng đến thói quen và chất lượng ăn uống

Mất răng khiến việc ăn nhai trở nên khó khăn, làm người bệnh ngại ăn các món cứng, dai, từ đó dẫn đến chế độ dinh dưỡng mất cân đối, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tinh thần.

3. Tiêu xương hàm

Khi răng mất đi, lực nhai không còn tác động lên xương hàm, khiến xương tại vị trí đó dần bị tiêu biến. Nếu tình trạng này kéo dài, xương hàm tiêu nhiều sẽ gây khó khăn cho việc phục hình răng về sau và có thể phải ghép xương trước khi trồng răng mới.

4. Xô lệch răng và sai khớp cắn

Mất răng tạo ra khoảng trống trên cung hàm, khiến các răng kế cận có xu hướng nghiêng, xô lệch về vị trí răng mất. Đồng thời, răng đối diện có thể trồi lên hoặc tụt xuống, làm rối loạn khớp cắn, gây đau khi ăn nhai và tăng nguy cơ mòn răng.

5. Hóp má, lão hóa sớm

Mất răng hàm lâu ngày dẫn đến tiêu xương hàm, làm má hóp vào, da mặt chảy xệ và xuất hiện nhiều nếp nhăn quanh miệng. Điều này khiến khuôn mặt trông già hơn so với tuổi thật.

6. Ảnh hưởng đến các răng xung quanh

Răng mất không được phục hồi sẽ làm mất sự nâng đỡ giữa các răng, khiến răng xung quanh phải chịu lực nhai lớn hơn bình thường. Lâu dần, các răng này dễ bị lung lay, đau nhức và tăng nguy cơ mất răng tiếp theo.

7. Gây đau đầu, đau cổ vai gáy

Sai lệch khớp cắn do mất răng làm rối loạn hoạt động của hệ thống cơ và dây thần kinh vùng hàm mặt. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như đau đầu, đau cổ vai gáy, mỏi hàm kéo dài.

8. Mất thẩm mỹ, giảm tự tin

Mất răng, đặc biệt là răng cửa, tạo ra khoảng trống rõ rệt khi cười hoặc nói, khiến nhiều người mất tự tin trong giao tiếp, ảnh hưởng đến công việc và chất lượng cuộc sống.

9. Ảnh hưởng khả năng phát âm

Răng đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm. Khi mất răng, đặc biệt là răng cửa, người bệnh có thể gặp tình trạng nói ngọng, phát âm không rõ.

10. Loạn năng khớp thái dương – hàm

Mất răng làm mất sự cân bằng của khớp cắn, gây áp lực bất thường lên khớp thái dương – hàm. Lâu dài có thể dẫn đến loạn năng khớp, gây đau vùng thái dương, đau đầu và hạn chế vận động hàm.

Biện pháp phòng ngừa mất răng

Để hạn chế nguy cơ mất răng và duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài, bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

• Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày để loại bỏ mảng bám và vi khuẩn.
• Dùng chỉ nha khoa sau bữa ăn, hạn chế sử dụng tăm xỉa răng.
• Khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm bệnh lý răng miệng.
• Điều trị kịp thời các vấn đề như sâu răng, viêm nha chu, áp xe răng.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ ngọt và thuốc lá.

Giải pháp cho người mất răng

Khi bị mất răng, việc phục hồi sớm là cần thiết để hạn chế tiêu xương hàm, xô lệch răng và suy giảm chức năng ăn nhai. Hiện nay, có 3 phương pháp phục hình răng mất phổ biến gồm: trồng răng Implant, cầu răng sứ và hàm giả tháo lắp, phù hợp với từng tình trạng mất răng khác nhau.

1. Trồng răng Implant

Trồng răng Implant là phương pháp phục hình hiện đại, áp dụng cho các trường hợp mất một răng, nhiều răng hoặc mất răng toàn hàm. Bác sĩ cấy trụ Implant vào xương hàm để thay thế chân răng đã mất, sau đó gắn mão răng sứ lên trên nhằm khôi phục chức năng ăn nhai và thẩm mỹ.

Đối với trường hợp mất răng toàn hàm, các kỹ thuật Implant All-on-4 hoặc All-on-6 cho phép phục hồi toàn bộ hàm răng chỉ với 4-6 trụ Implant, giúp tối ưu chi phí và thời gian điều trị.

1.1. Ưu điểm 

• Khôi phục khả năng ăn nhai và thẩm mỹ gần như răng thật
• Ngăn chặn tiêu xương hàm, hạn chế lão hóa khuôn mặt
• Răng Implant tồn tại độc lập, không xâm lấn răng kế cận
• Dễ dàng vệ sinh như răng thật
• Độ bền cao, có thể sử dụng lâu dài nếu chăm sóc tốt

1.2. Nhược điểm 

• Chi phí cao hơn so với các phương pháp truyền thống
• Người bệnh cần đảm bảo đủ điều kiện sức khỏe và mật độ xương hàm

2. Làm cầu răng sứ 

Cầu răng sứ là phương pháp phục hình bằng cách mài hai răng thật kế cận răng đã mất để làm trụ, sau đó gắn cầu răng sứ lên trên nhằm khôi phục thẩm mỹ và khả năng ăn nhai.

2.1. Ưu điểm 

• Phục hồi thẩm mỹ và chức năng ăn nhai
• Thời gian thực hiện nhanh (khoảng 1–3 ngày)
• Chi phí thấp hơn trồng răng Implant

2.2. Nhược điểm 

• Phải mài răng thật kế cận, làm răng yếu dần theo thời gian
• Không ngăn được tình trạng tiêu xương hàm
• Chỉ áp dụng khi các răng trụ còn chắc khỏe

3. Hàm tháo lắp 

Hàm giả tháo lắp là phương pháp phục hình truyền thống, thường được chỉ định cho người cao tuổi mất nhiều răng hoặc mất răng toàn hàm, đặc biệt trong trường hợp xương hàm yếu, không đủ điều kiện trồng Implant.

3.1. Ưu điểm 

• Chi phí thấp
• Thời gian thực hiện nhanh (3–7 ngày)
• Quy trình đơn giản, nhanh chóng

3.2. Nhược điểm

• Khả năng ăn nhai hạn chế
• Dễ rơi rớt, bất tiện khi sử dụng
• Không ngăn được tiêu xương hàm
• Tuổi thọ không cao

Lưu ý khi bị mất răng

Các phương pháp phục hình truyền thống như hàm giả tháo lắp hay cầu răng cố định không thể ngăn chặn tình trạng tiêu xương hàm sau khi mất răng. Hiện nay, cấy ghép Implant là giải pháp duy nhất giúp bảo tồn xương hàm, duy trì cấu trúc khuôn mặt và chức năng ăn nhai lâu dài.

Xương hàm sẽ tiêu dần theo thời gian nếu không được phục hồi sớm. Vì vậy, trồng răng Implant càng sớm sẽ càng giúp tăng tỷ lệ thành công, hạn chế biến chứng và giữ được vẻ thẩm mỹ tự nhiên của khuôn mặt.

Nếu bạn đang gặp tình trạng mất răng và mong muốn phục hồi nụ cười, hãy lựa chọn cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn giải pháp phù hợp. Với công nghệ hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, quá trình điều trị sẽ an toàn, cá nhân hóa và mang lại hiệu quả bền vững.

Đặt lịch khám tại Nha Khoa Nhật Minh ngay hôm nay để được tư vấn chuyên sâu và lấy lại nụ cười tự tin.